Μούντζα
Από την Φρικηπαίδεια, την ελεύθερη παρωδία
| |
“Εμούντζωσα έναν γκέουλα πριν παντρευτεί στην Τήλο, κι εκείνος μονομιάς με φόρτωσε στο ξύλο.”
“Η μούντζα είναι ελληνική μα κάνουν και οι ξένοι, αν θες μια μούντζα πια καλή να πας γοργά στη Βιέννη.”
- Κάποιος ξενομανής για τη μούντζα
Η μούντζα (ή μούτζα ή φάσκελο ή παράσημο της ανοιχτής παλάμης) είναι μια φιλική - τιμητική χειρονομία χαιρετισμού που συναντάται κυρίως στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Πίνακας περιεχομένων |
[επεξεργασία] Περιγραφή
[επεξεργασία] Απλή μούντζα
Η απλή μούντζα αποτελείται από το ένα χέρι. Ο μουντζών με μια αστραπιαία κίνηση φέρει τα δάχτυλα του ενός χεριού (αριστερό ή δεξί ανάλογα με τις πολιτικές του πεπειθήσεις) σε μεγαλύτερη δυνατή απόσταση μεταξύ τους, και εν συνεχεία απλώνει μονοκόμματα το χέρι αυτό προς τον δέκτη της μούντζας, με την παλάμη στρεμμένη προς τον δέκτη.
[επεξεργασία] Διπλή μούντζα
Η διπλή μούντζα αποτελείται και από τα δύο χέρια. Ο μουντζών προετοιμάζει αθόρυβα με μια γρήγορη κίνηση τα χέρια του, ώστε να έρθουν στην ίδια θέση με εκείνη της απλής μούντζας. Μετά εκτελεί με όποιο χέρι προτιμάει μια απλή μούντζα, και μετά ακολουθεί άλλη μια απλή μούντζα με το άλλο χέρι, το οποίο πρέπει να συγκρουστεί με το πρώτο, έτσι ώστε να ακουστεί το χαρακτηριστικό «πλατς».
Αν το δεύτερο χέρι έρθει αργά, τότε μιλάμε για επικό διπλοφάσκελο ή αρχοντική διπλή μούντζα, ενώ αν αυτό έρθει γρήγορα τότε μιλάμε για αιφνίδιο διπλοφάσκελο, 2-mountza combo ή διπλή μούντζα αστραπή[1].
[επεξεργασία] Αυτοφασκέλωμα
Ενίοτε ο μουντζών στρέφει την παλάμη προς τον εαυτό του, οπότε μουντζών και δέκτης ταυτίζονται. Αυτό είναι το αυτοφασκέλωμα.
[επεξεργασία] Συνοδευτικοί ήχοι
Η σωστή μούντζα συνοδεύεται από μια πληθώρα ήχων, έτσι εκτός από το «πλατς» της διπλής μούντζας ο μουντζών συνήθως ξεστομεί ιστορικές φράσεις η πιο γνωστή εκ των οποίων είναι "Πάρ' τα", υπάρχουν όμως κι άλλες όπως[2]:
- «Να» (να 'ταν τα νιάτα δυό φορές, τα γηρατεία καμμία)
- «Όρσε» (ευτυχώς που έχω το Πεζό και όχι καμμία Πόρσε)
- «Να, μαλάκα»
- «Παρ' τα μωρή!»
κτλ.
[επεξεργασία] Χρήση
Η μούντζα αποτελεί βασικό κομμάτι της καθημερινότητας του Έλληνα, όταν αυτός συναντάει άτομα που θεωρεί σημαντικά. Παρ' όλα αυτά υπάρχουν περιπτώσεις που η μούντζα παίρνει μορφή τελετουργικού.
[επεξεργασία] Στην οδήγηση
“Τρεις μούντζες έφαγα προχτές τις δυό στην Κατεχάκη, αχ λαχταρώ να ξαναδώ αυτόν μες το ταξάκι.”
- Ανώνυμος
Η μούντζα την ώρα της οδήγησης είναι δείγμα σεβασμού του σύντροφου οδηγού και παραδοχής των οδηγητικών ικανοντήτων του. Οι επαγγελματίες οδηγοί, ως πιο συνειδητοποιημένοι, μουντζώνουν περισσότερο από τους άλλους. Πρέπει να τονιστεί ότι κατά την οδήγηση πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο η απλή μούντζα (ώστε το άλλο χέρι να κρατάει το τιμόνι), το ράδιο να παίζει Βασίλη Καρρά και οι συνοδευτικοί ήχοι να έχουν μεγάλη ένταση[3].
[επεξεργασία] Στην πολιτική ζωή
“Μουντζώστε με, μουντζώστε με, στα χέρια σας σηκώστε με!”
- Η Έφη Σαρρή για τις εκλογές
Η υγιής πολιτική ζωή της Ελλάδας ευνοεί την παρουσία μουντζών όλων των ειδών. Κυρίως χρησιμοποιούνται αιφνίδια διπλοφάσκελα όταν πολιτικοί εμφανίζονται στην τηλεόραση, επικά διπλοφάσκελα όταν πολιτικοί κάνουν την εμφάνισή τους live, ενώ λίγο μετά από κάθε εκλογές οι ψηφοφόροι αυτοσυγχαίρωνται με απανωτά αυτοφασκελώματα.
[επεξεργασία] Στον αθλητισμό
Η μούντζα ενσαρκώνει κάθε ιδεώδες του αθλητισμού. Τόσο η απλή μούντζα, όσο και οι διάφορες διπλές μούντζες, χρησιμοποιούνται από τους φιλάθλους κατά κόρον, ώστε να επιβραβεύσουν αθλητές ή προπονητές, ακόμα και διαιτητές. Ενίοτε ψώνια αθλητές αυτοφασκελώνονται, όταν κάνουν παγκόσμια ρεκόρ. Η μούντζα είναι ο επίσημος χαιρετισμός του Ανεμοστρόβιλου Απάνου Κόρακα, προς τους αντιπάλους, όταν αυτοί έρχονται στο μέρος, ενώ το έμβλημα των Ολυμπιακών Αγώνων έχει τόσους κύκλους όσους και τα δάχτυλα της απλής μούντζας.
[επεξεργασία] Ιστορία
Η μούντζα πρωτοσυναντάται στους προϊστορικούς χρόνους, όταν οι πιθηκάνθρωποι μουντζώνουν σπηλίες, χωρίς κανένα λόγο. Στη συνέχεια όλοι οι λαοί, φεύγοντας από τις μουντζωμένες σπηλιές άφησαν τις μούντζες πίσω τους, εκτός από τους Έλληνες, που τις διατηρούν μέχρι και σήμερα[4]. Μάλιστα παλαιοντολόγοι έχουν δείξει ότι ο αρχάνθρωπος των Πετραλώνων έχει μουντζώσει όλες τις σπηλιές και υπόγειες στοές της Αθήνας[5].
[επεξεργασία] Αναφορές
- ↑ Τάκης Τσουκαλάς, Η μούντζα και ο γαύρος, εκδόσεις Θύρα 7, Πειραιάς 1908
- ↑ Μπάμπης Νιώτης, Η μοναξιά του γλωσσολόγου, εκδόσεις Μπάμπης, Αθήνα 1969
- ↑ Άρης Σταθάκης, Μούντζα και οδήγηση: Αλληλοεξάρτηση;, εκδόσεις Ο,τι νά 'ναι, Αθήνα 2010
- ↑ Βικιπαίδεια - η ελεύθερη τραγωδία, Μούντζα, ανακτήθηκε 12 Μαΐου 1981
- ↑ Παναγιώτης Ψωμιάδης, Αθήνα: η μουντζωμένη πόλη, εκδόσεις Λιακόπουλος, Θεσσαλονίκη 1969


