Λάφτα

Από τη Φρικηπαίδεια, την ελεύθερη παρωδία

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Λάφτα ή πολίτικο λαούτο : έγχορδο νυκτό μουσικό όργανο, καθώς και απαραίτητο σκεύος του πολίτικου νοικοκυριού. Στις μέρες μας διατίθεται και ως ηλεκτρική συσκευή (βλ. ηλεκτρική λάφτα).

[επεξεργασία] Προέλευση

Lavta1

Προήλθε από το “baby” ούτι που χρησιμοποιούνταν από σπουδαστές της μουσικής μικρής ηλικίας και λεπτής κράσης της Κωνσταντινούπολης, το μικρό μέγεθος του οποίου καθώς και ο μικρότερος αριθμός χορδών (που συνεπάγεται λεπτότερο μπράτσο) καθιστούσαν εφικτή και άνετη τη χρήση του ακόμη και από πεντάχρονα κοριτσάκια με ισχνότατα κατάλευκα χεράκια. Εσφαλμένα δε, θεωρείται ευρέως ως μέλος της γνωστής οικογένειας του λαούτου.

Μια δεύτερη αλλά εξίσου βάσιμη θεωρία, θέλει τη λάφτα να έχει κατασκευαστεί την τελευταία δεκαετία από ομάδες "εναλλακτικού" κοινού (με αυστηρά μικροαστικές καταβολές). Ο κύριος σκοπός φυσικά είναι η αισθητική διαφοροποίηση του συγκεκριμένου κοινού από τη μάζα, αφού το ούτι έχει γίνει "σούπα" και θεωρείται πλέον εμπορικό. Η λάφτα λοιπόν αποτέλεσε διέξοδο για την αναπαραγωγή μιας ελίτ ανένταχτης αισθητικά που επιζητεί ταυτότητα μέσω της διαφοράς. Η λάφτα είναι ιδανική περίπτωση για την επίτευξη αυτού του στόχου, αφού ο ήχος αυτού του οργάνου ταξιδεύει τον ακροατή, ανασύρει μνήμες από τη μακρινή κι ανεξερεύνητη ανατολή και κυρίως, το να μπορεί κάποιος να απολαμβάνει αυτές τις μελωδίες τον καθιστά μοναδικό, αφού προϋποθέτει γνώση και κουλτούρα.

Φυσικά, όταν η λάφτα περάσει στην σφαίρα της ευρείας κατανάλωσης, το εν λόγω κοινό θα βρει άλλη σπηλιά να αποτραβηχτεί. Στην χειρότερη των περιπτώσεων, μπορεί και να αυτοεξορισθεί στο Παρίσι (πρόκειται για το ίδιο κοινό που άρχισε να χορεύει καποέιρα όταν ένιωσε ότι άρχισε να "συντάσσεται" με τη μάζα).

[επεξεργασία] Μετατροπές

Αρχικά η λάφτα δεν είχε μπερντέδες, όπως το ούτι. Ώσπου κάποια σκατόπαιδα πιάσανε μισίνα διάφανη, και βάλανε πιασίματα πα στο μπράτσο, και βγήκανε και παίξανε στις εξετάσεις μπρος τους δασκάλους τους, που ’τανε τρεις, εκ των οποίων οι δύο ήτανε τυφλοί, και ο τρίτος απολάμβανε τη μουσική με τα μάτια κλειστά. Μολαταύτα το μάθανε οι μανάδες τους, τους πήρανε τις λάφτες με τους μπερντέδες και τα δείρανε. Έτσι, στη λάφτα με μπερντέδες η πολίτισσα νοικοκυρά βρήκε αυτό ακριβώς που ζητούσε, καθώς της επέτρεπε να παίζει και ταυτοχρόνως να γνέθει ή να κεντά ή να σαλέβει το χαλβά ή να βυζαίνει και να τραγουδά.

[επεξεργασία] Χρήσεις

Προτείνουμε μάλιστα πως το σεμεδάκι (το γνωστό εργόχειρο) προέρχεται από το σεμάι, καθώς γνωρίζουμε πως το κέντημα με ταυτόχρονο παίξιμο των δημοφιλέστερων σεμαγιών της εποχής δεν ήταν καθόλου ασυνήθιστο κατά τις κρύες χειμωνιάτικες νύχτες στην Πόλη, και έτσι, αναπόφευκτα, η δομή της μουσικής περνούσε σιγά σιγά στο εργόχειρο. Δεν μπορεί να μην έχετε ποτέ σας θαυμάσει ένα πολίτικο κέντημα! Τυχαίο;